Ποιοι ΕίμαστεΚέντρο Λειτουργικής ΦυσικοθεραπείαςΕκπαιδευτικά ΣεμινάριαΦώτο GalleryΒιβλιοθήκηΑποστολές Εκτός ΣυνόρωνΕπικοινωνία Πληροφορίες
Είσαστε εδώ:
+ -

Στοιχεία Κινητικού Ελέγχου

Ο όρος «Κινητικός Έλεγχος» ("Motor Control") αφορά στον τρόπο οργάνωσης της κίνησης στο επίπεδο του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Τα αποτελέσματα των ερευνών την τελευταία δεκαετία έχουν δώσει πολύτιμες πληροφορίες στο θέμα αυτό, γεγονός που έχει καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις θεραπευτικές εφαρμογές.

Η ολοκληρωμένη κίνηση που εξυπηρετεί τις καθημερινές ανάγκες του ατόμου είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας «ωριμότητας» του νευρομυϊκού συντονισμού σε επίπεδο Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ), που περνά από συγκεκριμένα στάδια, γνωστά ως «στάδια ανάπτυξης του κινητικού ελέγχου».

Κατά την διάρκεια της θεραπείας, ο θεραπευτής καλείται να αξιολογήσει το στάδιο του κινητικού ελέγχου στο οποίο βρίσκεται το τμήμα του σώματος που παρουσιάζει δυσλειτουργία, να προσδιορίσει την αιτία του ελλείμματος και να εφαρμόσει αντίστοιχες τεχνικές διευκόλυνσης, προκειμένου να προαχθεί ο κινητικός έλεγχος.

Επιγραμματικά, τα στάδια εξέλιξης του κινητικού ελέγχου είναι:

  • Κινητικότητα (Mobility): η ικανότητα του ατόμου να ξεκινήσει μία κίνηση ή να υιοθετήσει μία συγκεκριμένη θέση.
  • Σταθερότητα (Stability): η ικανότητα ανάπτυξης σταθερότητας και διατήρησης μίας θέσης. Η σταθερότητα στα κεντρικότερα τμήματα του σώματος είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη κίνησης στην περιφέρεια.
  • Κινητικότητα σε σταθερό υπόβαθρο ("Mobility on Stability"): η ικανότητα διαχωρισμού της μυϊκής δραστηριότητας: το ένα τμήμα παραμένει σταθερό (π.χ. κορμός), ενώ το άλλο κινείται (π.χ. άνω άκρο).
  • Δεξιότητα (Skill): η ικανότητα να εκτελεστούν δραστηριότητες με ακρίβεια στην περιφέρεια. Οι απομακρυσμένοι μύες ελέγχονται εκούσια από τον φλοιό. Οι κεντρικότεροι μύες ελέγχονται ακούσια από υποφλοιώδη κέντρα.

Η αντίληψη σχετικά με την ικανότητα για κίνηση και την αποτελεσματικότητα της δραστηριότητας περνά από διαδοχικές φάσεις κατά την διαδικασία ολοκλήρωσής της:

  • Γνωστική Φάση: αναγνώριση κινήσεων που επιτελούνται σε γνωστικό επίπεδο, προκειμένου να γίνουν κατανοητές και να επανακτηθεί η φλοιώδης απεικόνιση.
  • Συνειρμική Φάση: αναγνώριση της ικανότητας και του τρόπου αξιοποίησής της μέσα από μια διαδικασία «Σωστό / Λάθος» (Trial and Error).
  • Φάση Αυτοματισμού: η δραστηριότητα γίνεται αυτόματα και είναι εφικτό να διαχωριστεί η προσοχή και να κατευθυνθεί προς άλλους στόχους, χωρίς μείωση της ποιότητας της δραστηριότητας.

Σε κάθε φάση της αντιληπτικής διαδικασίας ο θεραπευτής τροποποιεί κατά αντιστοιχία τον τρόπο εφαρμογής της θεραπείας, προκειμένου να ενισχύσει την αντίληψη του θεραπευόμενου για το σώμα του.