FPT.gr

Ποιοι ΕίμαστεΚέντρο Λειτουργικής ΦυσικοθεραπείαςΕκπαιδευτικά ΣεμινάριαΦώτο GalleryΒιβλιοθήκηΑποστολές Εκτός ΣυνόρωνΕπικοινωνία Πληροφορίες
Είσαστε εδώ:
+ -

Δημιουργία συνεχούς ροής αέρα για την παραγωγή φωνής

Στις 5 Απριλίου 2003, παρουσιάστηκε στην Αθήνα, σε Ημερίδα Λογοθεραπείας που διοργάνωσε ο Σύλλογος Επιστημόνων Λογοπαθολόγων / Λογοθεραπευτών Ελλάδος, ομιλία με θέμα:

«Η δημιουργία συνεχούς ροής αέρα για την παραγωγή φωνής από τη συνεργασία του Διαφράγματος και των Κοιλιακών Μυών».

Περιγράφεται η λειτουργία της ελεγχόμενης εκπνοής, οι τύποι της μυϊκής λειτουργίας, η απαιτούμενη μυϊκή συνεργασία, τα πιθανά προβλήματα, η λειτουργική εξέταση και ο τρόπος φυσικοθεραπευτικής παρέμβασης και μυϊκής επανεκπαίδευσης.

Η δημιουργία συνεχούς ροής αέρα για την παραγωγή φωνής από την συνεργασία του Διαφράγματος και των Κοιλιακών Μυών.

Σκοπός της ομιλίας:

Να περιγραφεί η συνεργασία του Διαφράγματος και των Κοιλιακών μυών κατά την ελεγχόμενη εκπνοή προκειμένου να υπάρξει συνεχή ροή αέρα για τη δημιουργία φωνής

Στόχοι:

  1. Αδρή περιγραφή ανατομικών στοιχείων
  2. Βασικά χαρακτηριστικά της μυϊκής συστολής
  3. Η συνεργασία των μυών
  4. Αξιολόγηση της λειτουργίας
  5. Μυϊκή επανεκπαίδευση

Εισαγωγή

Προκειμένου να παραχθεί φωνή χρειαζόμαστε συνεχή ροή αέρα από τους πνεύμονες. Καθώς ο αέρας περνά μέσα από τον λάρυγγα δραστηριοποιεί τις φωνητικές χορδές και παράγεται ήχος, ο οποίος στη συνέχεια θα γίνει προφορικός λόγος.

Η παροχή αέρα εξασφαλίζεται από την αναπνευστική λειτουργία, διαδικασία που βασίζεται στην δραστηριότητα των αναπνευστικών μυών.

Οι αναπνευστικοί μύες είναι "Γραμμωτοί", σκελετικοί, μύες. Η ενεργοποίηση τους γίνεται από το «Ρυθμιστικό Κέντρο» του εγκεφάλου και η λειτουργία τους είναι μερικώς ελεγχόμενη από τη βούληση μας.

Βασικά χαρακτηριστικά της μυϊκής συστολής

Σ' αυτό το σημείο θα αναφερθούμε στον βασικό τρόπο λειτουργίας των γραμμωτών μυών.

Οι μύες έχουν την δυνατότητα να δημιουργούν μια «Τάση Συστολής». Πρόκειται για την ελκτική δύναμη που αναπτύσσεται εσωτερικά του μυ και έχει σκοπό να πλησιάσει τα δύο άκρα του, να μικρύνει δηλαδή το μήκος του.

Η τάση αυτή αναπτύσσεται ενάντια σε εξωτερική δύναμη που ονομάζεται «Αντίσταση».

Εκείνο που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι ο μυς για να λειτουργήσει χρειάζεται έναν «σκοπό», την εφαρμογή μιας εξωτερικής δύναμης («Αντίσταση»). Στην καθημερινή πρακτική, η δύναμη αυτή είναι η βαρύτητα.

Μπορούμε να διακρίνουμε τρεις βασικούς τρόπους δραστηριοποίησης μιας μυϊκής ομάδας

  1. Μειομετρική Μυϊκή Συστολή: είναι ο γνωστότερος τρόπος μυϊκής λειτουργίας. Χαρακτηρίζεται από κίνηση ενάντια σε εξωτερική δύναμη. Η τάση που αναπτύσσεται εσωτερικά του μυ είναι μεγαλύτερη από την αντίσταση και ο μυς κινείται μειώνοντας το μήκος του. (Παράδειγμα δικέφαλου στο ακροατήριο: όταν σηκώνουμε το ποτήρι να πιούμε νερό)
  2. Ισομετρική Μυϊκή Συστολή: Εδώ ο μυς συσπάται, αλλά δεν έχουμε κίνηση. Η τάση που αναπτύσσεται στον μυ είναι ίση με την εφαρμοζόμενη αντίσταση. Ο τύπος αυτής της συστολής είναι συνήθως σταθεροποιητικός. Συμβαίνει όταν χρειάζεται να μείνει ακίνητο ένα σημείο του σώματος. (πχ η δραστηριότητα του δικέφαλου όταν πίνουμε νερό)
  3. Πλειομετρική Μυϊκή Συστολή: Τώρα ο μυς συσπάται και αναπτύσσει τάση συστολής εσωτερικά του, αλλά η αντίσταση που εφαρμόζεται είναι μεγαλύτερη από την τάση αυτή, με αποτέλεσμα ο μυς να αυξάνει το μήκος του. Η κίνηση είναι ελεγχόμενη από τον μυ. (πχ κίνηση «επιστροφής», αφήνουμε το ποτήρι)

«Μυϊκή Συνεργασία»

Ένας μυς πολύ σπάνια συσπάται μόνος του. Συνήθως, μία κίνηση είναι το αποτέλεσμα μιας συντονισμένης δραστηριότητας διαφόρων μυϊκών ομάδων:

  • Ο «Πρωταγωνιστής Μυς» είναι υπεύθυνος για την κίνηση. Κυρίως μειομετρική συστολή.
  • Οι «Σταθεροποιοί Μυς» οι οποίοι θα συσπαστούν ισομετρικά ακριβώς για να σταθεροποιήσουν τα κεντρικότερα σημεία του σώματος
  • Ο «Ανταγωνιστής Μυς» κάνει την αντίθετη κίνηση με τον πρωταγωνιστή. Θα λειτουργήσει πλειομετρικά για να επιτρέψει μια ελεγχόμενη κίνηση,
  • Ενώ οι «Συνεργοί μύες» θα βοηθήσουν την επίτευξη του τελικού σκοπού.

Ανάλογα λοιπόν με την απαιτούμενη κίνηση, ο ίδιος μυς μπορεί να λειτουργήσει σαν Πρωταγωνιστής, Σταθεροποιός , Ανταγωνιστής ή Συνεργός.

Ανατομικά στοιχεία, η λειτουργία των μυών κατά την αναπνοή.

Η εισπνοή παράγεται από την δραστηριοποίηση των μυών που αυξάνουν την χωρητικότητα του θώρακα, δημιουργώντας έτσι κενό, που θα συμπληρωθεί από αέρα. Η χαλαρή εκπνοή είναι μια παθητική διαδικασία που βασίζεται στην χαλάρωση αυτών των μυών.

Κυριότεροι μύες που δραστηριοποιούνται είναι:

  • Ήρεμη και βεβιασμένη εισπνοή: Διάφραγμα, Εξωτερικοί Μεσοπλεύριοι (Σταθεροποιοί των εκφύσεων του Διαφράγματος), Σκαληνοί, Στερνοκλειδομαστοειδής.
  • Ήρεμη εκπνοή: Παθητική ελαστικότητα των πλευρών
  • Βεβιασμένη εκπνοή: Ορθός Κοιλιακός, Εσωτερικοί μεσοπλεύριοι μύες

Η λειτουργία του διαφράγματος και των κοιλιακών μυών

Κύριος εισπνευστικός μυς είναι το Διάφραγμα.

Η θέση του είναι εγκάρσια, στο μέσο περίπου του κορμού. Διαχωρίζει τον κορμό σε δυο μέρη, τον θωρακικό κλωβό και τον κοιλιακό χώρο. Εκφύεται (ξεκινά) από το κάτω τμήμα του στερνού, των πλευρών και της σπονδυλικής στήλης και καταφύεται (καταλήγει) σε τενόντιο κέντρο. Μοιάζει με τρούλο, όπου το τενόντιο κέντρο βρίσκεται στο υψηλότερό του σημείο. Χωρίζεται σε δύο θόλους, τον δεξιό και τον αριστερό και νευρώνεται από το δεξιό και το αριστερό φρενικό νεύρο αντίστοιχα.

Όταν συσπάται μειομετρικά, το τενόντιο κέντρο κατεβαίνει προς τα κάτω, πιέζοντας τα σπλάχνα προς τα έξω, μεγαλώνοντας έτσι τον χώρο των πνευμόνων, επιτρέποντας την είσοδο αέρα σ΄ αυτούς.  Για να συμβεί αυτό, ο μυς χρειάζεται μια σταθερή βάση, γεγονός που εξασφαλίζεται από την ταυτόχρονη ισομετρική σύσπαση των μεσοπλεύριων μυών (σταθεροποιοί).

Παράλληλα οι «ανταγωνιστές» κοιλιακοί χαλαρώνουν προκειμένου να επιτρέψουν την κίνηση (να αφήσουν χώρο).

Επειδή το διάφραγμα βρίσκεται εσωτερικά του κορμού είναι πρακτικά αδύνατο να ψηλαφιστεί. Η δραστηριότητα του θα πρέπει να γίνει κατανοητή από την κίνηση του κοιλιακού τοιχώματος. «Ανταγωνιστές» του διαφράγματος μπορούν να θεωρηθούν οι κοιλιακοί μύες. Ανάμεσα στο διάφραγμα και τους κοιλιακούς μεσολαβούν τα σπλάχνα.

Κατά την βεβιασμένη εκπνοή λειτουργούν (συσπώνται μειομετρικά) οι Κοιλιακοί μύες. Πιέζουν έτσι τα σπλάχνα προς τα πάνω, περιορίζουν το χώρο των πνευμόνων και ωθούν τον αέρα προς τα έξω. Τώρα το διάφραγμα θα πρέπει να χαλαρώσε,ι ώστε να επιτρέψει την κίνηση να συμβεί. Συνεργάζονται οι μεσοπλεύριοι μύες.

Προκειμένου να υπάρξει μια συνεχής ροή αέρα, για την παραγωγή φωνής, χρειάζεται μια ελεγχόμενη, παρατεταμένη  εκπνοή. Εδώ έχουμε την συντονισμένη σύσπαση των κοιλιακών μυών, που θα πιέσουν τα σπλάχνα προς τα πάνω, με την σταδιακή υποχώρηση του διαφράγματος, που συσπάται πλειομετρικα αφήνοντας σιγά - σιγά χώρο στους κοιλιακούς να δράσουν.

Το διάφραγμα αντιστέκεται δηλαδή στην τάση που δημιουργούν οι κοιλιακοί ελέγχοντας τη διάρκεια της εκπνοής.

Πρακτικά αυτό σημαίνει πως για τον επαρκή αερισμό των πνευμόνων χρειαζόμαστε ένα ισχυρό διάφραγμα, ενώ για μια παρατεταμένη και ελεγχόμενη εκπνοή τον συντονισμό των κοιλιακών μυών με την πλειομετρική σύσπαση του διαφράγματος.

Αυτοί θα είναι και οι κύριοι στόχοι μας κατά την βελτίωση της αναπνευστικής ικανότητας του ατόμου.

Πιθανά προβλήματα

Οι αναπνευστικοί μύες επηρεάζονται από μια σειρά από παθήσεις, όπως:

  • παθήσεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος: εγκεφαλικά επεισόδια κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, εγκεφαλική πάρεση, κακώσεις του Νωτιαίου Μυελού, παθήσεις των περιφερικών νεύρων.
  • παθήσεις των μυών: Μυοπάθεια, μυϊκή δυστροφία
  • αλλοιώσεις της δομής του μυοσκελετικού συστήματος: Σκολίωση, κάκωση ή τραύμα, χειρουργικές τομές
  • παθήσεις των πνευμόνων: πχ. Πνευμονοθώρακας, Άσθμα

...που μπορεί να προκαλέσουν εικόνα ημιπληγίας, τετραπληγίας, γενικευμένης ή τοπικής αδυναμίας.

Ενώ εκείνο που τελικά συμβαίνει στους μύες, άρα εκείνο που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε μπορεί να είναι υποτονία, ατροφία, σπαστικότητα, εύκολη κόπωση, ή αλλαγές στο εύρος κίνησης. Ένα υπερκινητικό, ή υποκινητικό διάφραγμα θα έχει αντίστοιχη επίδραση στην εκπνοή.

Μια τροποποιημένη συμπεριφορά του διαφράγματος μπορεί να συμβεί στο ένα από τα δυο ημιμόριά του. Πχ. Σε μια ημιπληγία θα πρέπει κανείς να υποπτευθεί πάρεση της μιας μόνο πλευράς του.

Εκείνο που πρέπει να έχουμε στο νου μας είναι πως οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία των μυών του κορμού πιθανά να συνυπάρχει με τροποποίηση της δραστηριότητας του διαφράγματος.
Σε πολλές περιπτώσεις είναι φανερή η αδυναμία εκπνοής.

Λειτουργική εξέταση

Όταν έχουμε μια πτώση της εκπνεόμενης λειτουργίας πρέπει να εξετάσουμε το διάφραγμα και τη συνεργασία του με τους κοιλιακούς μύες.

A. Μακροσκοπική εξέταση από καθιστή θέση

Η εξέτασή μας ξεκινά από την παρατήρηση. Μια κακή θέση του ατόμου μπορεί να σημαίνει επιβαρημένη δραστηριότητα στο διάφραγμα. Η υποψία αυτή θα πρέπει να μας οδηγήσει σε περαιτέρω διερεύνηση.
Παράδειγμα: η υπερτονία στη μια πλευρά του κορμού, όπως στην ημιπληγία

B. Μακροσκοπική εξέταση από ύπτια θέση

Αρχικά ρωτάμε τον εξεταζόμενο για πιθανές αντενδείξεις αυτής της θέσης.
Κατόπιν ζητάμε την απελευθέρωση του κορμού (θώρακας και κοιλιακή χώρα) από ρούχα και τοποθετούμε το άτομο σε ύπτια θέση με χαμηλό μαξιλάρι κάτω από το κεφάλι και τα κάτω άκρα σε ελαφριά κάμψη.

Δοκιμασίες

1. Χαλαρή εισπνοή και εισπνοή για ελεύθερο λόγο

Κατά την απλή εισπνοή και τη εισπνοή που προηγείται του ελευθέρου λόγου το θωρακικό και το κοιλιακό τοίχωμα θα πρέπει να κινούνται ταυτόχρονα και ομαλά.

  • Πάρεση ή παράλυση του διαφράγματος θα παρουσιαζόταν σαν αργή ή περιορισμένη κίνηση του κοιλιακού τοιχώματος προς τα έξω.
  • Διαφορετικής μορφής ή έντασης κίνηση του κοιλιακού τοιχώματος στην μια πλευρά (δεξιά ή αριστερή) πιθανά να σημαίνει διαφορετικού βαθμού πάρεση ή διαφορετικού τύπου. Παράδειγμα: Παραπληγία που έχει σαν αποτέλεσμα σπαστικοτητα στους κοιλιακούς μύες και δεν επιτρέπει την ολοκληρωμένη λειτουργία του διαφράγματος.
  • Απότομη προς τα έξω κίνηση του κοιλιακού τοιχώματος κατά την ομιλία συχνά είναι σημάδι μη εθελούσιας κίνησης, όπως η κίνηση που συμβαίνει στο λόξιγκα.
  • Άλλες περιπτώσεις μη φυσιολογικής κίνησης του κοιλιακού τοιχώματος κατά την απλή εισπνοή είναι η χορεία, ο τρόμος, ο μυϊκός κλώνος, που πιθανά να επηρεάσουν τη λειτουργία του διαφράγματος.
  • Μικρού βαθμού πάρεση πιθανά να μη γίνει αντιληπτή από την απλή παρατήρηση, μιας και ανάμεσα στο διάφραγμα και το κοιλιακό τοίχωμα παρεμβάλλονται τα σπλάχνα που απορροφούν μέρος της δραστηριότητας.
  • Εάν η κίνηση του κοιλιακού τοιχώματος είναι αντίθετη από εκείνη του θώρακα είναι πολύ πιθανό να έχουμε παράλυση του διαφράγματος. Σ' αυτή τη περίπτωση το θωρακικό τοίχωμα τραβιέται προς τα έξω, από τους μυς του θώρακα και του λαιμού, ενώ το διάφραγμα δε μπορεί να κρατήσει την προς τα πάνω κίνηση των σπλάχνων.
  • Αντίστοιχα σε πάρεση των θωρακικών μυών (Τετραπληγία) όταν το διάφραγμα συσπάται πιθανά το επάνω μέρος των πλευρών να τραβιέται προς τα μέσα καθώς Δε μπορούν να αντισταθμίσουν την ασκούμενη πίεση.

2. Μέγιστη εισπνοή και κράτημα της αναπνοής.

Αυτές είναι λιγότερο αυτοματοποιημένες δραστηριότητες.

Η Μέγιστη εισπνοή χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη προς τα έξω κίνηση του θώρακα και της κοιλιάς. Με αυτό το τρόπο τα σημεία που παρατηρήθηκαν κατά την Χαλαρή εισπνοή γίνονται πιο έντονα.
Η κίνηση είναι σχετικά γρήγορη και ομαλή, ενώ η δεξιά και η αριστερή πλευρά κινούνται ταυτόχρονα.

Στο κράτημα της αναπνοής έχουμε την μέγιστη ισομετρική σύσπαση του διαφράγματος. Έτσι κάποια δυσλειτουργία μπορεί να είναι πιο εύκολα φανερή. Το κράτημα της αναπνοής δε θα πρέπει να γίνει από τον λάρυγγα, ο οποίος πρέπει να παραμείνει ανοιχτός, μα από την παρατεταμένη σύσπαση των μυών.

  • Περιορισμένη ή αργή κίνηση του κοιλιακού τοιχώματος πιθανά να σημαίνει αδυναμία του διαφράγματος. Παράλληλα ο μέγιστος εισπνευστικός όγκος αέρα είναι χαμηλότερος.
  • Μη ομαλή προς τα έξω κίνηση πιθανά να δηλώνει ένα υπερκινητικό διάφραγμα.
  • Μη ομαλή κίνηση της δεξιάς και της αριστερής πλευράς δηλώνει διαφορετικού βαθμού δυσλειτουργία σε ένα από τα δυο ημιδιαφραγματά
  • Κίνηση στο κοιλιακό τοίχωμα αντίθετη προς εκείνη των πλευρών υποδηλώνει πιθανή πάρεση του διαφράγματος.

3. Χαλάρωση, Αργή εκπνοή και αργή εκπνοή με την παραγωγή φωνήεντος από την Μέγιστη χωρητικότητα των πνευμόνων.

Οι τρεις αυτές δραστηριότητες μοιάζουν, αλλά απαιτούν διαφορετικού τύπου μυϊκή συστολή.
Η χαλάρωση από τη μέγιστη χωρητικότητα των πνευμόνων απαιτεί μια ελάχιστη αρχική λειτουργία του διαφράγματος. Η αργή εκπνοή από την μέγιστη χωρητικότητα απαιτεί τον διαρκεί έλεγχο της κίνησης από το διάφραγμα, που εδώ συσπάται πλειομετρικα. Ενώ κατά την αργή εκπνοή με την παραγωγή φωνήεντος απαιτείται ακόμα περισσότερος έλεγχος από το διάφραγμα.

  • μυϊκή αδυναμία του διαφράγματος ή έλλειψη συντονισμού κατά την πλειομετρικη σύσπαση μπορούν να ανιχνευθούν με αυτές τις διαδικασίες.

4. Άλλες δοκιμασίες που σχετίζονται με μειομετρική ικανότητα του διαφράγματος είναι η ταχεία εισπνοή και η ελεγχόμενη εκπνοή.

5. Για να παμε σε λίγο πιο τεχνικά θέματα, θα πούμε ότι οι φυσιοθεραπευτές συνηθίζουν να "βλέπουν" με τα χέρια τους. Νομίζω ότι, σε ό,τι αφορά στην εξέταση της μυϊκής δραστηριότητας τίποτα δε μπορεί να αντικαταστήσει την ψηλάφηση. Ο εξεταστής θα πρέπει να χρησιμοποιήσει τα χέρια του τόσο για να διδάξει, όσο και για να ανιχνεύσει τον τύπο και την ποιότητα της μυικής συστολής που ζητά από τον εξεταζόμενο.

Αρχικά, απτικά ερεθίσματα σε διάφορα σημεία του θώρακα και της κοιλιάς θα βελτιώσουν την συνεργασία με τον εξεταζόμενο και θα δώσουν μια πρώτη ιδέα για τις δυνατότητες του ατόμου και την ελαστικότητα του θώρακα. Παράλληλα, θα ζητηθεί μια επαρκής εισπνοή με καθοδήγηση του αέρα κάτω από τα χέρια του εξεταστή. Η εντολή είναι "Πάρε ανάσα και στείλε τον αέρα κάτω από τα χέρια μου".

Ειδικά όμως για το διάφραγμα, τα χέρια του θεραπευτή τοποθετούνται πάνω στην κοιλιά, ακριβώς κάτω από τις πλευρές, δίπλα από την μέση γραμμή του σώματος. Από αυτή τη θέση ζητείτε από τον εξεταζόμενο να στείλει αέρα στα χέρια μας. Με αυτό το τρόπο μπορούμε να ψηλαφίσουμε την επίδραση της σύσπασης του διαφράγματος στα σπλάχνα. Είναι εφικτό να ανιχνεύσουμε τόσο την δύναμη της μυϊκής συστολής, όσο και την ποιότητά της. Αν, για παράδειγμα, υπάρχει μια ανισορροπία ανάμεσα στο δεξί και το αριστερό ιμιδιαφραγμα.

Επιπλέον ζητείται να πραχθεί διαφορετικής μορφής έργο:

  • αργή και παρατεταμένη εισπνοή
  • γρήγορη εισπνοή
  • κράτημα της αναπνοής (όχι από τον λάρυγγα)
  • ελεγχόμενη εκπνοή.

Εκείνο που προσπαθούμε να ανιχνεύσουμε είναι εάν το πρόβλημα είναι ζήτημα σταθερότητας (ισομετρική σύσπαση σε διάφορες θέσεις) ή κινητικότητας (μειομετρική και πλειομετρική συστολή).
Κατόπιν εξετάζουμε την ποιότητα της μυϊκής  δραστηριότητας όπως, περιορισμένο εύρος, μυϊκή αδυναμία, υπερτονία, έλλειψη μυϊκής συνέργιας.
Τα συμπεράσματα από αυτή την εξέταση θα προσδιορίσουν τους στόχους του θεραπευτικού προγράμματος και το πλάνο θεραπείας που θα ακολουθήσουμε στην μυϊκή επανεκπαίδευση.

Παράδειγμα: διαπιστώνουμε σε ποιο είδος μυϊκής συστολής παρουσιάζεται αδυναμία και αυτό προσπαθούμε να βελτιώσουμε.

Μυική επανεκπαίδευση

Κατά την μυική επανεκπαίδευση σκοπός μας είναι να δραστηριοποιήσουμε τις δυνατότητες του ατόμου που βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση. Υπάρχουν μερικές βασικές αρχές που θα πρέπει να θυμόμαστε όταν σχεδιάζουμε ένα θεραπευτικό πλάνο.

1. Η προσέγγιση μας είναι Θετική και απευθύνετε σε ολόκληρο το άτομο.
Αυτό σημαίνει ότι ξεκινάμε από αυτό που το άτομο μπορεί να κάνει σε ένα φυσικό και συναισθηματικό επίπεδο. Δίνουμε πιο πολύ βάση στις δυνατότητες του ατόμου, παρά στις αδυναμίες του. 

2. Η κίνηση θα πρέπει να είναι συγκεκριμένη, να έχει σαφή σκοπό και να απευθύνετε σε έναν λειτουργικό στόχο

3. Χρησιμοποιούμε τα δυνατότερα μέρη του σώματος ώστε να θεραπεύσουμε τα πιο αδύναμα, προκειμένου να:

  • Βελτιώσουμε τη λειτουργικότητα. Την ικανότητα του ατόμου για κίνηση και σταθερότητα.
  • Βελτιώσουμε τον κινητικό έλεγχο. Την δυνατότητα του ατόμου να ελέγχει την κίνηση
  • Να αυξήσουμε την δύναμη
  • Να μειώσουμε τον πόνο

4. Η προώθηση μιας μέγιστης αντίδρασης του ατόμου θα αυξήσει τον κινητικό και αισθητικό έλεγχο. Την δυνατότητα του ατόμου να δραστηριοποιήσει τους συγκεκριμένους μύες και να καταλάβει την κίνηση. Η μέγιστη αντίδραση στη συνέχεια θα αυξήσει τη δύναμη και τη συνεργασία των μυών.

5. Η επανάληψη της μέγιστης αντίδρασης θα βελτιώσει την κινητική διαδικασία.

6. Η συνεχιζόμενη δραστηριότητα είναι απαραίτητη για να διατηρήσουμε και να αυξήσουμε την δύναμη, την αντοχή, το συντονισμό των νεύρο-μυϊκών μηχανισμών.
Για αυτό το λόγο η θεραπεία περιλαμβάνει διδασκαλία του ατόμου και ασκήσεις για το σπίτι.

7. Σκοπός μας είναι η βέλτιστη λειτουργικότητα. Η βέλτιστη λειτουργικότητα απαιτεί ένα καλά ολοκληρωμένο νεύρο-μυϊκό σύστημα και κατάλληλο αισθητικό ερέθισμα.

Προκειμένου να επιτύχουμε αυτούς τους στόχους χρησιμοποιούμε κάποιες βασικές διαδικασίες:

  1. Κατάλληλη θέση του ατόμου. (Βαρύτητα).
  2. Λαβές. Με το απτικό ερέθισμα που δίνουμε, τοποθετώντας τα χέρια μας σε κατάλληλες θέσεις, καταλαβαίνει καλύτερα το άτομο την απαιτούμενη δραστηριότητα.
  3. Η θέση του θεραπευτή και η μηχανική του σώματος του. Η αντίσταση που θα εφαρμόσουμε δεν προέρχεται από τα χέρια μας, μα από τη χρήση του σώματος μας.
  4. Κατάλληλη «Αντίσταση». Η αντίσταση που θα εφαρμόσουμε πρέπει να διευκολύνει την απαλή και συντονισμένη προσπάθεια του ατόμου σε όλο το επιθυμητό εύρος κίνησης.

Ανάλογα με τον τρόπο που εφαρμόζουμε την αντίσταση μπορούμε επιτύχουμε μειομετρική, ισομετρική ή πλειομετρική μυϊκή δραστηριότητα.

5. «Γρήγορη Διάταση». Κατά την εφαρμογή της αντίστασης μπορούμε να διατείνουμε στιγμιαία τους μύες, προκειμένου να αυξήσουμε το αισθητικό ερέθισμα.

6. Αντανάκλαση. Η χρήση των δυνατότερων μερών του σώματος για την αύξηση της δραστηριότητας των πιο αδύναμων.

7. Μαζικά σχήματα κίνησης.

8. Όραση.

9. Ακοή, εντολή από τον θεραπευτή.

Ανάλογα με το στόχο της θεραπείας μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αντίστοιχες τεχνικές. Οι κυριότερες από αυτές αφορούν:

  1. Στην διδασκαλία του ατόμου σχετικά με την ζητούμενη δραστηριότητα.
  2. Στην βελτίωση του συντονισμού και αύξηση της δύναμης.

Παράδειγμα: Ασθενής με έλλειμμα στην πλειομετρικη σύσπαση του διαφράγματος, αδυνατεί να εκτελέσει ελεγχόμενη, παρατεταμένη εκπνοή. Ο θεραπευτής μπορεί να χρησιμοποιήσει τον "Συνδυασμό Ισοτονικών Συσπάσεων".

Τα χέρια του θεραπευτή τοποθετούνται επάνω στην κοιλιά ασκώντας πίεση που επιδρά στο διάφραγμα. Ζητείται από το άτομο να πάρει μια αργή εισπνοή και να σπρώξει τον αέρα στην κοιλιά, σπρώχνοντας τα χέρια του θεραπευτή προς τα πάνω. (μειομετρική σύσπαση). Κατά την διάρκεια μπορούμε να ζητήσουμε μια μικρή παύση - κράτημα της αναπνοής (Ισομετρική). Διατηρώντας την απτική επαφή, με σχετική αντίσταση, ζητάμε από το άτομο να ελέγξει την κίνηση της επιστροφής και να βγάλει σιγά-σιγά τον αέρα.

  • Επειδή η δραστηριότητα αυτή πιθανά να είναι δύσκολη, ξεκινάμε να την διδάξουμε στο άτομο σε μυϊκές ομάδες που μπορούν να ανταποκριθούν.
  • Τέτοιες μυϊκές ομάδες μπορεί να είναι οι μύες του θώρακα ή της κοιλιάς.
  • Θα προσπαθήσουμε να διδάξουμε την κίνηση σε γειτονικές ομάδες μυών, προκειμένου να επιδράσουμε τελικά στην ομάδα - στόχο. (Positive).

Άλλες δραστηριότητες

  • Κατευθυνόμενη εισπνοή για αύξηση της αναπνευστικής χωρητικότητας με τα χέρια του ατόμου
  • Κερί, μισόκλειστα χείλη
  • Δημιουργία φυσαλίδων σε μπουκάλι με νερό, με λάστιχο, σε απόσταση 50 - 80 cm από τον θεραπευόμενο. Η στάθμη του νερού μπορεί να είναι 10 - 20 cm.
  • Ιμάντας από καθιστή θέση

Αναφορά στη συνεργασία Φυσικοθεραπευτή - Λογοθεραπευτή

  • πρώτα δόκιμη στους ίδιους τους συμμετέχοντες
  • συνδυασμό αργής και γρήγορης σύσπασης

Ευχαριστώ

Κωνσταντίνος Δ. Παπαντωνόπουλος
Φυσικοθεραπευτής

internet: www.fpt.gr
e-mail: kp(at)fpt.gr

Βιβλιογραφία

  • Susan S. Adler, Dominieck Beckers and Math Buck, "PNF in Practice", Springer, Germany, 2000
  • Kent M. VanDe Graaff, Stuart Ira Fox, "Concepts of Human Anatomy and Physiology", WCB, USA, 1995
  • Werner Platzer, "Εγχειρίδιο Ανατομικής του ανθρώπου", τόμος 1, Μετάφραση Κ. Παπαδόπουλος, ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 1985
  • Σημειώσεις ΤΕΙ Θεσσαλονίκης
  • Σημειώσεις μετεκπαιδευτικού προγράμματος στην μέθοδο PNF